Borsa İstanbul hisseleri için ileri yönlü skor

SmartSkor, hisselerin önümüzdeki dönemdeki beklenen performansına ilişkin ileri yönlü, akademik literatüre dayalı ve tarihsel verilerle test edilmiş bir öngörüyü yansıtır.

Gerçek değerinin altında işlem gören hisseler yüksek SmartSkor alır ve yatırımcının yüksek SmartSkorlu hisselerden bir portföy oluşturarak uzun vadede kâr etmesi amaçlanır. Gerçek değerinin üzerinde fiyatlananlar ise düşük SmartSkor alır ve yatırımcı bu hisselerden uzak durmaya yönlendirilir.

SmartSkor puanları geçmiş verinin bir özeti değildir.

Bireysel yatırımcıların büyük çoğunluğu, yatırım yaparken aldıkları riske karşılık yetersiz getiri elde ediyor. Bunun ardında yalnızca bilgiye erişim eksikliği değil, en büyük sebeplerinden biri ise yatırımcıların yaptığı davranışsal hatalardır. Bir yatırım stratejisi belirleyip ona sadık kalmak yerine gündemin peşinde koşmak, kısa sürede fiyatı olağandışı biçimde yükselen hisseleri alıp kâr etmeye çalışmak ya da ani fiyat değişimlerinden yararlanmaya çalışmak gibi davranışların yatırımcıları uzun vadede zarara uğrattığı akademik literatürde defalarca gösterilmiştir.

SmartSkor bu hatalı kararları önleme amacıyla geliştirilmiştir. SmartSkor, Borsa İstanbul'daki her hisse için yüzlerce değişkeni akademik literatürden güç alarak bir skora dönüştürür. SmartSkor, yatırımcılara uzun dönem takip edebileceği bir yatırım stratejisi sunarak yatırımcıların davranışsal hatalara düşmelerini önler. SmartSkor kullanıcıları, tahminler ve anlık değişimlere göre karar vermek yerine akademik çalışmalara dayanan bir yatırım stratejisini takip ederek uzun vadede market endeksinin üstünde bir getiri elde ederler.

SmartSkor, Borsa İstanbul'da işlem gören ve yeterli mali veriye sahip her hisse için her gün güncellenen, ileriye yönelik bir beklenti skorudur. Skor, gelecek bir aylık dönemde beklenen performansı öngörmek üzere tasarlanmış olmakla birlikte, piyasadaki güncel verilerle birlikte her gün yeniden hesaplanır. Bu nedenle SmartSkor hem günlük takibe hem de aylık portföy kararlarına rehberlik edebilecek canlı bir sinyaldir. Temelinde yüzlerce bilanço, gelir ve nakit akışı tablolarından elde edilen parametrelerin sistematik olarak değerlendirilmesi yatar. Bu parametreler geçmiş 20 yıllık veri kullanılarak Borsa İstanbul özelinde test edilmiş ve her birinin gelecek hisse senedi performansıyla olan ilişkisi titizlikle incelenmiştir.

Tema Bazlı Skorlama

Parametreler altı ana tema altında gruplandırılmıştır. Her tema için ayrı bir skor hesaplanır; bu skorlar kullanıcının her hisseyi farklı boyutlardan değerlendirebilmesi içindir:

Kârlılık

Bu şirket esas faaliyetinden ne kadar verimli kâr üretiyor? Yüksek skor: yüksek ve sürdürülebilir kârlılık — şirket sermayesinden iyi getiri sağlıyor. Düşük skor: zayıf veya volatil kârlılık — operasyonel verimlilik düşük, sermaye israfı riski var.

Temele Göre Ucuzluk

Bu şirketin piyasa fiyatı, defter değeri, kazançları ve nakit akışları gibi temel büyüklüklerine göre ne kadar ucuz? Yüksek skor: temellerine göre ucuz, fırsat olabilir. Düşük skor: temellerine göre pahalı.

Yatırım Disiplini

Bu şirket sermayesini ne kadar disiplinli kullanıyor? Yüksek skor: ölçülü ve disiplinli yatırım — şirketin varlık tabanı kontrollü büyüyor, sermaye verimli kullanılıyor. Düşük skor: agresif sermaye harcaması, hızlı varlık büyümesi ya da yoğun satın alma — ortalamada bu tür şirketlerin gelecekteki getirileri hayal kırıklığı yaratıyor.

Momentum

Bu hisse son aylarda piyasaya göre ne kadar güçlü bir performans göstermiş? Yüksek skor: hisse piyasaya göre güçlü performansta — akademik araştırmalar, son 6-12 ayda piyasayı geride bırakan hisselerin önümüzdeki dönemde de bu eğilimi sürdürdüğünü gösteriyor. Düşük skor: hisse piyasanın altında performans gösteriyor, momentum aleyhine — bu eğilim genellikle bir süre daha devam ediyor.

Bilanço Momentumu

Bu şirketin son çeyrek bilançolarındaki temel büyüklükler — kârlılık, büyüme, marjlar, verimlilik gibi — hangi yönde ivmeleniyor? Yüksek skor: şirketin bilançosu güçleniyor, temel göstergelerde sürdürülebilir bir iyileşme trendi var. Düşük skor: şirketin temel büyüklüklerinde zayıflama eğilimi — bilançodaki bu değişimler genellikle hisse fiyatına gecikmeyle yansıyor.

Sağlıklı İlgi

Bu hisseye olan piyasa ilgisi ne kadar sağlıklı? Yüksek skor: ilgi temellere dayalı, spekülatif değil — fiyat şişmemiş. Düşük skor: hisse spekülatif/aşırı ilgide — moda, hikaye veya kalabalık etkisiyle fiyatı temellerinin önüne geçmiş olabilir.

Her tema için hisseler, o tema içerisinde beklenen gelecek getirilerine göre sıralanır ve 10 gruba bölünür. Gelecekte en yüksek getiri beklenen grup 10, en düşük getiri beklenen grup ise 1 puan alır. Borsa İstanbul bünyesinde işlem gören 600 şirket bulunduğunu varsayarsak, her grupta 60 şirket yer alır.

Bileşik Skor

SmartSkor, yukarıdaki altı kategori altında toplanan onlarca karakteristiğin ayrı ayrı normalize edilip eşit ağırlıkla birleştirilmesiyle üretilen bir bileşik nottur. Hesap kategori düzeyinde değil, karakteristik düzeyinde yapılır — yani altı kategorinin altındaki tüm parametreler tek bir havuzda eşit ağırlıkla değerlendirilir. Ağırlıklandırma ya da veri madenciliği yapılmaz; her karakteristik eşit ağırlık taşır. Bu tarafımızca yapılmış bilinçli bir tercihtir.

Tüm BIST hisseleri bu bileşik nota göre sıralanır ve 10 eşit gruba bölünür. En iyi %10 = 10, en kötü %10 = 1. Her hisseye bu sıralamaya göre nihai SmartSkor'u verilir.

Altı kategori için ayrı ayrı hesaplanan skorlar, SmartSkor'un bileşenleri olarak gösterilir; ancak her kategori kendi içinde birden fazla karakteristik barındırdığı için, bu altı puanın ortalamasının nihai SmartSkor'a eşit olması zorunlu değildir.

Güncelleme Sıklığı

Skoru oluşturan parametreler farklı sıklıklarda değişir. Bir bölümü günlük piyasa verisiyle, bir bölümü haftalık ya da aylık açıklamalarla, bir bölümü ise şirketlerin çeyreklik ve yıllık finansal tabloları yayımlandıkça yenilenir. Bu nedenle tüm hisselerin SmartSkor'u aynı anda değişmez; ancak güncel veriler günlük olarak tüm sıralamaları etkiler.

SmartSkor, yatırımcıya tek bir görev yükler: doğru soruyu sormak. "Bugün hangi hisseler gerçek değerinin altında işlem görüyor?" SmartSkor bu soruyu her gün, her şirket için yanıtlar. Geriye kalan, yatırımcının kendi ihtiyacına göre bu bilgiyi nasıl kullanacağına karar vermesidir.

Model Portföylerle Başlamak

SmartSkor'u kullanmanın en kolay yolu, hazır model portföylerden birini seçmektir. SmartSkor 10 Top 10 ve SmartSkor 10 Top 20, yüksek getiri beklentili hisseler arasından bir hisse sepeti sunar. Bunların yanı sıra katılım endeksine uygun ve endüstri bazlı olmak üzere farklı yatırım tercihlerine göre hazırlanmış model portföyler de mevcuttur. Bu portföyler aylık olarak güncellenir. Yatırımcının yapması gereken tek şey, ayın başında model portföyün içeriğine bakmak ve kendi portföyünü buna göre düzenlemektir.

SmartSkor'la Kendi Portföyünü Kurmak

Aktif bir şekilde portföyünü yönetmek isteyen yatırımcılar SmartSkor'u kullanarak kendi portföyünü kurabilir. Kendi portföyünü kurmak isteyen yatırımcıların SmartSkor 9 ve 10 evreninden seçilmiş, en az 5, ideal olarak 10 veya daha fazla hisseden oluşan çeşitlendirilmiş portföyler oluşturmaları önerilir. SmartSkor'dan tam verim almak için 5–20 hisse arasında bir portföy kurarak riski dağıtmak önem arz etmektedir.

Portföy kurulduktan sonra SmartSkor değişimlerinin en az haftalık takibinin yapılması önemlidir. Elindeki hisselerden biri yüksek bir skordan düşük bir skora gerilemiş ise, yatırımcı o hissenin yerine aynı yatırım temasına uygun, skoru yüksek başka bir hisseyi portföyüne alabilir. Geri kalan hisseler skorlarını koruduğu sürece portföyden çıkarılmaması tavsiye edilir. Hisse portföyünü sürekli güncellemek getiriyi artırmaz; aksine işlem maliyetleri ve zamanlama hataları daha düşük getiriye sebep olur.

Gelişmiş Kullanım

SmartSkor her gün güncellenir. Bu, deneyimli yatırımcılar için daha geniş bir kullanım alanı açar. Endüstri bazlı skorlar, belirli bir sektöre yatırım yapmak ya da o sektörden uzak durmak için temel bir bilgi kaynağıdır. Piyasaları yakından takip eden deneyimli yatırımcılar ise endüstri düzeyindeki SmartSkor hareketlerini baz alarak türev işlemlerde de bu skorlardan yararlanabilir.

Model portföylerle başlayan biri zamanla kendi portföyünü kurmaya, oradan daha aktif bir takibe geçebilir. Her seviyede SmartSkor yatırımcıya uzun vadede borsanın üstünde getiri sağlamayı hedefler.

Yatırım Ufku

SmartSkor, önümüzdeki bir aylık dönemdeki performansı öngörmek üzere tasarlanmıştır. Ancak bu, her ay portföyü baştan aşağı yenilemek gerektiği anlamına gelmez. Yüksek skor alan bir hisse bu skorunu koruduğu sürece elden çıkarılması tavsiye edilmez.

İşlem Sıklığı

SmartSkor her gün güncellenir; ancak bu, her gün işlem yapılması gerektiği anlamına gelmez. Model portföy kullanan yatırımcı için aylık bir kontrol yeterlidir. Kendi portföyünü kuran ve yöneten yatırımcı için skorları haftalık olarak incelemek idealdir. Günlük takip ise yalnızca skor değişimlerinde harekete geçmek amacıyla kullanılmalıdır. Sık işlem yapmak işlem maliyetlerini ve davranışsal hata riskini beraberinde getirir.